De ziekte van Kawasaki in tijden van de COVID-19 pandemie

Aanleiding

In de periode van de corona-pandemie verschenen berichten in de media over een nieuw ziektebeeld bij kinderen, vergelijkbaar met de ziekte van Kawasaki, een zeldzame ontstekingsziekte waarbij de wanden van bloedvaten ontstoken raken. Er zou een verband kunnen zijn met het coronavirus. Het Emma Kinderziekenhuis, onderdeel van Amsterdam UMC, wil dit mogelijke verband verder onderzoeken.

Wat is de ziekte van Kawasaki?

De ziekte van Kawasaki is een vaatontsteking die vooral voorkomt bij kinderen onder de leeftijd van vijf jaar. De ziekte werd in 1967 als aparte aandoening herkend. Er is geen laboratoriumtest die bewijs levert of de ziekte aanwezig is, de diagnose voor deze ziekte wordt door de expertise en ervaring van kinderartsen gesteld op basis van bepaalde criteria. “Deze ziekte is de belangrijkste verworven hartafwijking bij kinderen, wanneer de ziekte niet bijtijds behandeld wordt, kan een ontsteking aan het hart ontstaan en met name aan de kransslagaders. De ontsteking kan tot verwijdingen (aneurysma’s) leiden, bloedstolsels met vaatafsluiting en afsterving van een stuk van de hartspier,oftewel een hartinfarct, óf – zij het gelukkig – uiterst zelden een scheuring of ruptuur met acute hartdood als gevolg.” vertelt Prof. dr. Taco Kuijpers, kinderarts-infectioloog/immunoloog in het Emma Kinderziekenhuis. De ziekte van Kawasaki wordt in de acute fase behandeld met een infuus van antistoffen (IVIG) dat wordt verkregen via(bloedbank)donoren. Met deze behandeling kan bij een deel van de kinderen worden voorkomen dat verwijdingen van de bloedvaten optreden en kunnen zij goed herstellen. In het Emma Kinderziekenhuis wordt al vele jarenonderzoek gedaan naar de ziekte van Kawasaki. Zowel in de acute fase als middels een follow-up programma waarbij kinderen ook na de ziekenhuisopname in beeld blijven.

Kawasaki en COVID-19

De ziekte van Kawasaki lijkt te worden ‘uitgelokt’ door een infectieziekte die eraan ten grondslag ligt. Dat wil zeggen dat het lichaam in reactie op een infectieziekte vervolgens de ziekte van Kawasaki ontwikkelt. Het lijkt er nu op dat ook het nieuwe coronavirus een ontstekingsbeeld bij kinderen kan veroorzaken dat sterke gelijkenis heeft met, zo niet voor een belangrijk deel identiek is aan de ziekte van Kawasaki. Dit beeld wordt ook aangeduid in de huidige pandemie met Multi-Inflammatory Syndrome in Children (MIS-C). Deze kinderen moeten bijtijds herkend worden, en verdienen een juiste behandeling en follow-up. Gedurende de afgelopen periode van de corona-uitbraak in ons land zien we een andere presentatie van het ontstekingsbeeld ten opzichte van de klassieke ziekte van Kawasaki. Zo zijn er meer oudere kinderen door de ziekte aangedaan en ook kunnen de klachten verschillen met het beeld van de ziekte zoals we dat kenden vóór COVID-19 met meer maagdarmklachten en bloeddrukproblemen. De helft van de kinderen heeft tijdelijke behandeling op de kinder-intensive care nodig, hetgeen in het verleden veel minder frequent het geval was. De hartspier is vaker ontstoken in de huidige periode. De kransslagaders zijn in gelijke mate aangedaan als voor de COVID-19 pandemie. Eén heel jong kind werd gediagnosticeerd met een helaas niet-bijtijds onderkend hartinfarct.

Gelukkig is de behandeling nog altijd hetzelfde en werkt deze behandeling in de regel goed. Het heeft niet geleid tot een enorme toename aan patiënten met deze ziekte van Kawasaki in Nederland in de eerste golf, maar nu tijdens de tweede golf is het aantal zeker het dubbele van wat we normaal zouden verwachten. We kunnen stellen dat er sprake is van een duidelijke toename in aantal aangedane kinderen ten tijde van de tweede golf en dit zal zeker doorgaan met de nu ingetreden derde golf totdat het virus wordt ingedamd met de komende vaccinatie strategie onder de bevolking.

Nieuw onderzoek nu nodig

Voor de diagnose van de ziekte van Kawasaki bestaat geen bloedtest. Het is een klinische diagnose aan de hand van een aantal kritische symptomen. Deze ziekte komt niet zo vaak voor en kan eenvoudig gemist worden. De consequenties zijn groot. Het Emma Kinderziekenhuis wil daarom op korte termijn starten met onderzoek naar het verband tussen de ziekte van Kawasaki en het nieuwe coronavirus. Want hoe vaak is het coronavirus nu de boosdoener bij Kawasaki-achtige ziektebeelden? Kunnen we het verschil in leeftijd en presentatie van de ziekte met een bloedtest zichtbaar maken? En waarom werkt de bestaande behandelmethode zo goed, terwijl er op dit moment nog géén antistoffen tegen het coronavirus in dit infuus met antistoffen (IVIG) aanwezig zijn? Naast de vragen die we hebben ten aanzien van de acute fase van de ziekte, weten we dat deze kinderen goed vervolgd moeten worden. We weten dat kinderen met de klassieke ziekte van Kawasaki vóór de COVID-19 pandemie minder op vaccinaties met een antistofvorming reageren, zoals we voor bof-mazelen-rode hond (BMR) vaccinatie meerdere malen hebben aangetoond. Ook in de follow-up fase van de kinderen is de vraag urgent of deze kinderen de komende vaccinaties met SARS-CoV-2 vaccins wel de beoogde bescherming zal bieden. Ook dat moeten we onderzoeken om het risico op (her)infectie in te schatten. Een belangrijk punt van zorg.
Kortom, véél vragen die gezien de huidige urgentie van een mogelijke tweede en mogelijk derde SARS-CoV-2 corona- golf met voorrang onderzocht moeten worden.

Doneer nu: en steun ons