<

Lopende onderzoeksprojecten

Hieronder vindt u een aantal van de lopende onderzoeken die momenteel plaats vinden met door het ZZF en sponsoren gefinancierde bijdrages. Niet alle lopende onderzoeken kunnen we hier plaatsen. Heeft u een specifieke vraag, schroom niet om ons te bellen of mailen.

PKAN 
PKAN (Pantothenate Kinase-Associated Neurodegeneration) is een erfelijke aandoening die valt onder een groep van zeldzame aandoeningen die gekenmerkt worden door ijzerstapeling in de hersenen, Neurodegeneration with Brain Iron Accumulation (NBIA). PKAN is de meest voorkomende vorm van NBIA.
PKAN openbaart zich meestal op zeer jonge leeftijd. Er is op dit moment geen enkele behandeling beschikbaar voor deze ernstige ziekte. Patiënten, met de ‘klassieke’ en meest ernstige vorm van PKAN worden meestal niet ouder dan circa 15 jaar.
De ziekte openbaart zich in de eerste tien levensjaren, waarbij het gemiddelde rond de 3,5 jaar ligt. De eerste symptomen zijn daarbij onhandigheid, waarbij later meer merkbare problemen met lopen en achterstand in de ontwikkeling zichtbaar worden.
De meeste patiënten met het klassieke PKAN verliezen tussen hun 10e en 15e levensjaar het vermogen om onafhankelijk te bewegen, waardoor ze uiteindelijk in een rolstoel belanden. Eveneens krijgen de meeste patiënten rond deze leeftijd meer problemen met kauwen en slikken, waardoor ze sondevoeding nodig hebben.
Kinderen met PKAN lijden – in het gevorderde stadium van de ziekte – continu pijn én hun lichaam bevindt zich constant in een volledige verkramping. De spierspanning die deze verkramping veroorzaakt is zó krachtig, dat het regelmatig voorkomt dat bij kinderen – zonder dat zij vallen of stoten – de botten in hun eigen armen en benen breken. De kinderen zijn rusteloos, vertonen spierkramp en Parkinson-achtige verschijnselen. Veelal verliezen zij het vermogen om te kunnen lopen, te kunnen praten, te kunnen slikken en te kunnen zien. Dit alles terwijl zij zich hiervan volledig bewust zijn, want het verstandelijk vermogen van kinderen die lijden aan PKAN wordt niet aangetast. De ziekte is zwaar belastend voor patiënten en hun verzorgers, progressief en resulteert uiteindelijk in het overlijden van de patiënt op jonge leeftijd. Op dit moment wordt hard gewerkt aan een behandeling hiervoor.

Necrotiserende Enterocolitis (NEC)
Necrotiserende Enterocolitis (NEC) is een dodelijke darmziekte, die jaarlijks ongeveer 150 te vroeg geboren couveusekinderen treft. Deze zeldzame ziekte veroorzaakt een verminderde doorbloeding van de darm, waardoor delen van de darm afsterven. Soms is een klein stukje darm aangedaan, maar vaak betreft het een veel groter deel. Hoe korter de zwangerschapsduur hoe groter het risico op NEC. Bij de allerkleinsten is het risico op NEC één op de tien en doodsoorzaak nummer een. Het sterftecijfer is hoog omdat er tot dusverre geen test voorhanden was om de ziekte al in een vroeg stadium te herkennen. Tot 30% van de kinderen overlijdt en de kinderen die het overleven ondervinden vaak levenslang complicaties, zoals een ernstige ontwikkelingsachterstand. Van de 128 kinderen in een recente studie ontwikkelden er 13 NEC, waarvan 7 zijn overleden binnen 24 uur na het stellen van de diagnose. Dit illustreert de urgentie voor de ontwikkeling van een nieuwe techniek om NEC op te sporen. Vroege herkenning geeft ons de kans op snellere behandeling van deze zeldzame ziekte, waarmee het sterftecijfer omlaag zal worden gebracht.

De eNose als diagnosemiddel
Vanwege de veelbelovende resultaten van eerder onderzoek wil kinderarts T. de Meij een vervolgstudie op meerdere couveuseafdelingen in Nederland uitvoeren. Het doel is om de geurprofielen van ontlasting van alle couveusekinderen die NEC krijgen te analyseren. Op basis hiervan kunnen we een getrainde neus voor NEC ontwikkelen. Wij denken dat de elektronische neus een relatief eenvoudige en goedkope methode is met veel potentie. Hoe sneller we de diagnose kunnen stellen, hoe meer babylevens kunnen worden gered.
De eerdere studie heeft aangetoond dat baby’s die NEC ontwikkelen een andere samenstelling van de darmflora hebben, al enkele dagen voordat de aandoening ontstaat. Dit biedt perspectief voor de preventie van NEC. In het vervolgonderzoek zal de NEC darmflora nauwkeurig in kaart worden gebracht en op basis daarvan kunnen de effecten van vroege manipulatie worden bepaald.
Aangezien het in deze fase erg lastig is financiering te verkrijgen, hebben de onderzoekers het Zeldzame Ziekten Fonds om hulp gevraagd. Op basis van de resultaten zijn de onderzoekers zeer ambitieus en enthousiast om de studie uit te rollen. Zo kunnen we deze ingrijpende aandoening in de toekomst sneller herkennen en manipuleren en het sterftecijfer terugbrengen.

Sanfilippo
Sanfilippo is een zeer progressieve en dodelijke stofwisselingsziekte. Bij de geboorte zijn er nog geen symptomen, maar vanaf tweejarige leeftijd gaan de mentale functies van kinderen achteruit en krijgen ze gedragsstoornissen. De meesten zijn al voor hun elfde levensjaar volledig rolstoelafhankelijk en gedementeerd en de kans is groot dat ze binnen enkele jaren zullen overlijden. Op dit moment is er nog geen effectieve behandeling voor Sanfilippo. Wel worden er vorderingen gemaakt door wetenschappelijk onderzoek, mede dankzij de inzet van het ZZF.

Syndroom van Leigh
Kinderen met een energiestofwisselingsziekte worden geboren met een batterij die half leeg is en die sneller leegloopt dan de batterij van gezonde kinderen. De helft van hen overlijdt voor de tiende verjaardag en alle andere hebben ernstige handicaps! Het onderzoek moet een behandeling voor deze ernstige zeldzame ziekte ontwikkelen.

OI
Brittle Bones/OI is een aangeboren aandoening van het bindweefsel. Door een kleine aanleiding (zoals een plotselinge beweging) kan al een botbreuk ontstaan. Naast botbreuken kunnen ook andere verschijnselen voorkomen, zoals achterblijven in de groei, blauw oogwit, doofheid en scoliose. Het doel is om een nieuwe behandeling voor OI te komen, gericht op het onderliggende genetische defect. Het merendeel van de mensen met OI heeft een mutatie in een bepaald gen. Dit gen zorgt voor de aanmaak van het eiwit collageen Type 1 dat vooral in botten, pezen en ligamenten voorkomt. In mensen met ernstige OI wordt afwijkend collageen type I geproduceerd door de botvormende cellen. Dit leidt tot een afwijkende botstructuur en vele botbreuken. Het plan is om het defecte gen uit te schakelen middels een nieuwe technologie die gebaseerd is op enzymen. Een gen heeft altijd twee kopieën. Het niet-gemuteerde gen zal vervolgens normaal collageen type I kunnen produceren, niet gehinderd door het gemuteerde gen.

Epidermolysis Bullosa (EB)
Epidermolysis Bullosa is een dodelijke aandoening die de huid zo kwetsbaar maakt als de vleugels van een vlinder. De ziekte begint met een defect gen en heeft als gevolg dat de opperhuid en het ondergelegen vlees niet goed hechten. Bij gezonde mensen ontstaan blaren alleen na langdurige wrijving op de huid, zoals na een wandeltocht. Maar kinderen met Epidermolysis Bullosa krijgen al blaren bij licht contact. Buiten spelen, kleding dragen en zelfs knuffelen met vader of moeder: alles is de huid teveel. Verder zijn vaak ook de slijmvliezen en slokdarm aangedaan en kunnen er zelfs wonden in de ogen ontstaan.

Trouw.nl artikel over Epidermolysis Bullosa (EB)

AD.nl artikel over Epidermolysis Bullosa (EB)

Marshall-Smith Syndroom
Het Marshall-Smith Syndroom is een genetische afwijking die nog niet te behandelen valt. Het Marshall-Smith Syndroom is bovendien zo zeldzaam dat het slechts enkele kinderen in Nederland treft. Kinderen met deze ziekte zijn direct herkenbaar vanwege ongewone gezichtskenmerken als ondiepe oogkassen, een ingevallen neusbrug en blauwachtig oogwit. Ook ondervinden problemen zij met groei en voeding, ademhaling en hebben zij een verstandelijke en motorische ontwikkelingsachterstand. Zij hebben bovendien een lage levensverwachting. Het Marshall-Smith Syndroom is een aangeboren afwijking.